Mapa serwisu

Jesteś tutaj:

   

O sterylizacji słów kilka…

Dezynfekcja i sterylizacja

Toczące się dyskusje związane z higieną w salonie kosmetycznym często odwołują się do sterylizacji i sterylizatorów. Przyjrzyjmy się zatem temu tematowi.

Przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 17 lutego 2004 (Dz.U. Nr 31 poz. 273) mówią jednoznacznie, iż narzędzia, których stosowanie powoduje naruszenie ciągłości tkanek po każdorazowym użyciu należy zdezynfekować, umyć i poddać sterylizacji . Jednocześnie dopuszcza się stosowanie zamiast sterylizacji w powszechnym rozumieniu tego procesu – dezynfekcję w preparacie o działaniu sporobójczym (tak należy rozumieć zamysł §11 ust. 3 oraz §12). Podkreślić należy, że nie są to alternatywne metody wyboru. Dezynfekcja preparatem sporobójczym dopuszczalna jest jedynie w przypadku narzędzi, których nie można poddać „klasycznej” sterylizacji (z uwagi na wrażliwość materiału, z którego są wykonane).

Dezynfekcja

Dezynfekcja to „celowe niszczenie lub inaktywacja pewnych niepożądanych  drobnoustrojów w zdefiniowanych ilościach na powierzchniach, w płynach lub gazach poprzez nieodwracalne ingerencje w ich strukturę lub przemianę materii (niezależnie od ich stanu funkcjonalnego) mające na celu zapobieżenie ich dalszemu rozprzestrzenianiu się.”

Dezynfekcję możemy traktować jako specyficzny sposób czyszczenia. Gdybyśmy płukali nożyczki, cążki itp. – prawdopodobnie usuniemy część ewentualnych mikroorganizmów z ich powierzchni. Nie potrafimy jednak odpowiedzieć na pytania, jakie drobnoustroje usunęliśmy i czy wszystkie usunęliśmy. Dopiero przeprowadzenie dezynfekcji (z zastosowaniem środka dezynfekującego) pozwala nam znaleźć odpowiedzi na powyższe pytania. Znając spektrum działania środków dezynfekcyjnych – wiemy, jakie drobnoustroje zniszczy on z powierzchni narzędzi. To skuteczne działanie ustalane jest dla bezpiecznego poziomu (99,999 proc.) tj. poziomu nie stwarzającego zagrożenia dla zdrowia i życia. Po prawidłowo przeprowadzonej dezynfekcji uzyskujemy gwarancję nieobecności mikroorganizmów niepożądanych. Jeżeli nasze zdezynfekowane narzędzie nie powoduje naruszenia ciągłości tkanek (czyli nie uszkodzi powierzchni skóry i nie będzie miało kontaktu z bardziej jałowymi sferami organizmu) na tym poziomie czystości mikrobiologicznej możemy pozostać. W przypadku jednak tzw. narzędzi ostrych bezwzględnie konieczny  jest kolejny etap – sterylizacja.

Istnieje jeszcze pojęcie „dezynfekcji wysokiego poziomu” – oznaczające dezynfekcję środkami o działaniu sporobójczym. Dotyczy sytuacji, w których niemożliwa  jest sterylizacja!!! Takie działanie jednak wymaga niezwykłej ostrożności postępowania, stosowania wody wysokiej jakości, nastręcza problemy postępowania z narzędziami po przeprowadzonym procesie i raczej w praktyce gabinetu kosmetycznego czy fryzjerskiego – jest trudne do wykonania w prawidłowy i zapewniający jałowość narzędzi sposób.

Sterylizacja

Przez sterylizację rozumie się „celowe niszczenie lub inaktywację wszystkich  drobnoustrojów (włącznie z przetrwalnikami najbardziej odpornymi na daną metodę) w zdefiniowanych ilościach na powierzchniach, w płynach lub gazach poprzez nieodwracalne ingerencje w ich strukturę lub przemianę materii (niezależnie od ich stanu funkcjonalnego) mające na celu zapobieżenie ich dalszemu rozprzestrzenianiu się.”

Taki proces sterylizacji zasadniczo nie powinien różnić się od metod, jakie są stosowane w praktyce szpitalnej. Tam najczęściej wykorzystuje się sterylizację parową – gorąca para wodna przekazując ciepło na chłodniejszą powierzchnię narzędzi powoduje inaktywację wszelkich form mikroorganizmów. Zresztą metoda sterylizacji parowej bardzo często wykorzystywana jest w naszych gospodarstwach domowych – to przecież „pasteryzacja” przetworów na zimę!

W sterylizacji gazowej wykorzystuje się np. bójcze działanie tlenku etylenu, czy par formaldehydu. Pozwala ona osiągnąć wymagany efekt bez konieczności stosowania wysokich temperatur. Jednak taki sposób sterylizacji nie ma praktycznego zastosowania w gabinecie kosmetycznym.

Kolejną metodą jest sterylizacja termiczna – generalnie wykorzystująca suche gorące powietrze. Wymaga ona jednak stosowania dłuższych czasów sterylizacji oraz stosowania dużo wyższych temperatur, niż w przypadku sterylizacji parowej.

W przemyśle wykorzystywana jest także sterylizacja radiacyjna – wykorzystująca promieniowanie gamma.

Odwołując się dalej do praktyki szpitalnej zastanówmy się nad wykorzystaniem promieniowania UV i tzw. lamp bakteriobójczych. Służą one do utrzymania czystości mikrobiologicznej powietrza nie doprowadzając do zanieczyszczenia środowiska, które „naświetlają”. Nie można zatem twierdzić, że urządzenie wykorzystujące promieniowanie UV jest sterylizatorem! W żadnej z pozycji literaturowych traktujących o sterylizacji nie ma mowy o „sterylizacji UV”.

Pojęcie sterylny  w myśl różnych definicji może oznaczać:

- przedmiot „pozbawiony zarazków zdolnych do rozmnażania”

- „pozbawiony wszelkich form życia i pozostający w tym stanie”(…)

- „wolny od form żywych” na skutek procesu wyjaławiania, z prawdopodobieństwem przeżycia drobnoustrojów jak 1 do 1.000.000.”

Promieniowanie ultrafioletowe nie gwarantuje uzyskania takich standardów.

Praktycznym wydaje się natomiast wykorzystanie urządzeń z promieniowaniem UV do przechowywania czystych narzędzi.

Praktyka w salonie

Praktyka działań w salonie fryzjerskim czy kosmetycznym często przybliża nas do rozwiązań stosowanych w służbie zdrowia. Zagrożenia są bardzo podobne, ryzyko zakażeń również – co już niejednokrotnie rozważaliśmy. Zatem rozwiązania systemów higieny także powinny zmierzać w tym kierunku. I z jednej strony możemy rozpatrywać problem sterylizacji w gabinecie z punktu widzenia przepisów, z drugiej natomiast – po co to robimy i co chcemy osiągnąć.

Jak prawidłowo sterylizację wykonać? Chciałbym tutaj powołać się na stanowisko Głównego Inspektoratu Sanitarnego i Państwowego Zakładu Higieny.

Szczególnie zaleca się metodę sterylizacji parą wodną – autoklawowanie. „W sterylizacji obowiązuje zasada, że dla sprzętu, który można wyjaławiać parą wodną pod ciśnieniem nie należy stosować innej metody sterylizacji”. Narzędzia poddawane sterylizacji powinny być pakowane – gwarantuje to ich jałowość w czasie po przeprowadzonym procesie. Nieopakowany sprzęt, który jest przechowywany trudno uznać za jałowy. Dlatego też PZH stoi na stanowisku, że „powszechnie dotychczas stosowane w gabinetach fryzjerskich i kosmetycznych sterylizatory kulkowe nie mogą być traktowane jako prawidłowy, zgodny z zasadami proces sterylizacji.”

Podobnego zdania jest GIS nie pozwalając na stosowanie sterylizatorów kulkowych do sterylizacji narzędzi kontaktujących się z uszkodzoną tkanką lub naruszających ciągłość powłok ciała.

Reasumując podkreślmy raz jeszcze :

- metodą sterylizacji z wyboru jest sterylizacja parą wodną pod ciśnieniem (autoklaw)

- narzędzia poddawane sterylizacji powinny być opakowane

- należy przeprowadzać monitoring procesu sterylizacji (wskaźniki chemiczne i biologiczne)

- jeżeli ze względu na wrażliwość materiału niemożliwa jest sterylizacja – należy przeprowadzić dezynfekcję wysokiego poziomu – z użyciem środka o działaniu sporobójczym.

*Zawarte w artykule cytaty pochodzą z materiałów kursu „Profilaktyka zakażeń w zakładach fryzjerskich, kosmetycznych, tatuażu i odnowy biologicznej – wymagania sanitarne ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień dezynfekcji i sterylizacji” przeprowadzonego przez Państwowy Zakład Higieny we wrześniu 2005.

Autor: Artur Mazurek, Ecolab

Dyskusja na forum

Nailo.pl na Facebook'u

Firmy z branży

Ankieta

Jakie są Twoje ulubione motywy w zdobieniu paznokci?:

Zobacz wszystkie ankiety

Popularne

Chmura tagów Nailo.pl

Społeczność

OSTANIO NA FORUM
OSTANIO NA BLOGU

Statystyki artykułu

Do tego obiektu najczęściej dociera się z następujących lokalizacji:

Z tego obiektu najczęściej przechodzi się do następujących lokalizacji:

Licznik obiektu: 17644 odsłon, 16341 wizyt
Licznik węzła: 17644 odsłon, 16341 wizyt

msweb